Get Adobe Flash player

Aktualności projektu

Baza NGO

O nas w mediach

Kompendium wiedzy

Galeria zdjęć

Ogłoszenia

Wyszukiwarka

Newsletter

Chcesz być informowany o nowościach w naszym serwisie? Zapisz się na newsletter!

Informacje podstawowe

Trzeci sektor to nazwa, której używa się wobec ogółu organizacji pozarządowych. Określenie to, przeniesione z języka angielskiego, nawiązuje do podziału dzielącego aktywność społeczno-gospodarczą nowoczesnych państw demokratycznych na trzy sektory. Według tej typologii pierwszy sektor to administracja publiczna, określana też niekiedy jako sektor państwowy. Drugi sektor to sfera biznesu, czyli wszelkie instytucje i organizacje, których działalność jest nastawiona na zysk, nazywany też sektorem prywatnym. Trzeci sektor to ogół prywatnych organizacji, działających społecznie i nie dla zysku, czyli organizacje pozarządowe (organizacje typu non-profit) .

Określenie organizacje pozarządowe akcentuje niezależność tych organizacji od administracji (rządu).Z kolei nazwa non-profit odróżnia je od organizacji drugiego sektora i podkreśla, że ich działalność nie jest nastawiona na zysk.

Organizacje te określa się też czasem jako wolontarystyczne , gdyż ich działalność jest w znacznym stopniu oparta na działaniu ochotników, czyli wolontariacie.

Inna nazwa stosowana wobec tych organizacji to organizacje społeczne lub organizacje użyteczności publicznej . Te sformułowania podkreślają, że aktywność tych organizacji jest najwyraźniejsza w dziedzinie ochrony zdrowia, szeroko rozumianej pomocy społecznej, akcji charytatywnych i edukacji, czyli krótko mówiąc w działaniu dla dobra publicznego.

Ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie z 2003 roku wprowadziła pojęcie organizacji pożytku publicznego w odniesieniu do organizacji, które prowadzą działalność społecznie użyteczną w sferze zadań publicznych określonych w tej ustawie.

Coraz popularniejsza staje się jeszcze inna, międzynarodowa nazwa określająca organizację pozarządową: NGO , będąca skrótem angielskiego non-governmental organization (w odniesieniu do ogółu organizacji: NGOs). Stąd też wzięła się nazwa naszego portalu.


W Polsce podstawowymi formami prawnymi prowadzenia działalności społecznej są stowarzyszenia i fundacje. Ze względu na profil działalności wyróżniamy:

organizacje samopomocy - ich specyfika sprowadza się do tego, że działają na rzecz swoich członków, przykład: organizacja emerytów firmy X w miejscowości Y;
organizacje opiekuńcze - te zaś świadczą usługi dla wszystkich, którzy tego potrzebują lub tylko dla pewnych kategorii osób, przykład: organizacja opieki nad dziećmi głuchymi;
organizacje przedstawicielskie - na ogół reprezentują interesy jakiejś społeczności, przykład: społeczny komitet mieszkańców;
organizacje mniejszości - reprezentujące interesy grup mniejszości na przykład religijnych, wyznaniowych, narodowościowych itp.;
organizacje tworzone ad hoc - powstają dla przeprowadzenia określonej akcji;
organizacje hobbystyczno-rekreacyjne - grupy osób zainteresowanych określoną sferą działalności, przykład: organizacja filatelistyczna;
organizacje zadaniowe - często wykonują pewne funkcje zlecone przez władze, przykład: organizacja zajmująca się ochroną parku;
organizacje "tradycyjne" - o szerokiej formule działalności jak i osób, na rzecz których działają


Organizacje pozarządowe stwarzają ramy organizacyjne dla działań powodowanych odruchem serca (pozwalają nam czuć się ludźmi) oraz dla naszej aktywności obywatelskiej (pozwalają nam czuć się obywatelami). W sytuacji, gdy udział w sprawowaniu władzy przez duże "w" jest fikcją, działalność w organizacjach pozarządowych pozwala członkom społeczeństwa spełniać ich funkcje obywatelskie, wpływać na zmianę rzeczywistości i sprawować kontrolę.

W Stanach Zjednoczonych żaden ważny problem społeczny nie może być rozwiązany bez udziału trzeciego sektora. Co więcej, to właśnie organizacje pozarządowe sprawiły, że niektóre problemy społeczne stały się "widoczne i głośne", co z kolei zmusiło władze do ich rozwiązania lub choćby zajęcia stanowiska. Czasami siła organizacji pozarządowych polega na tym, że mówią o problemach, o których inni wolą milczeć. Można powiedzieć tak: im więcej demokracji, tym większa potrzeba istnienia ruchu organizacji pozarządowych.

Organizacja pozarządowe są bardzo potrzebne do dobrego istnienia naszego państwa. Istnieje przekonanie, że organizacje są buforem albo też może lepiej poduszką powietrzną  pomiędzy państwem a społeczeństwem. Rozwiązują one bowiem trudne problemy społeczne, zmniejszają napięcia i sytuacje konfliktowe w społeczeństwie. Dzięki nim również obywatele mają możliwość wyrażania swoich opinii , niekoniecznie w sprawach wielkiej polityki. wypowiadać się na różne tematy, wyrażać swoje opinie, czy prowadzić dyskusje. Można nawet powiedzieć, że organizacje pozarządowe są jakby balsamem dla wielu ludzkich problemów, czasami tych zupełnie przypadkowych i nieprzewidywalnych, to właśnie dzięki nim może być tworzona pomoc dla ludzi, czy też konkretnych celów, gdzie pomoc państwowa nie dociera, bądź nie może sprostać wszystkim oczekiwaniom.

Tylko co trzecia (32,2%)  organizacja ma siedzibę na wsi lub w małym miasteczku, jedną z przyczyn tego stanu jest fakt, iż organizacje infrastrukturalne w małym stopniu przyczyniają się do powstania nowych organizacji w mniejszych społecznościach, a ich oferta i działania docierają głównie do organizacji w aglomeracjach i dużych miastach. Mają ograniczone środki na promocję oraz na delegację, co ogranicza zasięg ich działalności. Istnieje potrzeba powstawania organizacji, które docierałyby do małych społeczności i wspierały powstawanie i działanie NGOs. Kolejnym z deficytów działających organizacji infrastrukturalnych jest doradztwo, specjalistyczne wsparcie obejmujące tematy: zarządzanie finansowe, zarządzanie personelem, promocja i budowanie marki, współpraca z innymi sektorami, ocena i ewaluacja działań. Istniejące centra nie są w stanie zaspokoić potrzeb zgłaszanych przez organizacje ze względu na brak specjalistycznej wiedzy/Badania KLON JAWOR/. Ani centra ani NGOs nie mogą działać sprawnie bez wsparcia i współpracy samorządu. Decydenci i pracownicy samorządu mają niską wiedzę i świadomość na temat roli NGOs, modelach współpracy, formach wsparcia.